«NƏHCÜL-BƏLAĞƏ» HEKAYƏTLƏRİ (140 HEKAYƏT) - ÖN SÖZ - «NƏHCÜL-BƏLAĞƏ» HEKAYƏTLƏRİ - İslamda nələr var? - gunahkar-bende
Çərşənbə axşamı, 2016-12-06, 11:11 AM
Allahın Peyğəmbəri (s): «Zirəklərin ən zirəyi günahlardan çəkinmək, axmaqların ən axmağı isə günah işlər görməkdir»
Main » Files » «NƏHCÜL-BƏLAĞƏ» HEKAYƏTLƏRİ » ÖN SÖZ

«NƏHCÜL-BƏLAĞƏ» HEKAYƏTLƏRİ (140 HEKAYƏT)
2014-01-27, 4:02 PM

 «NƏHCÜL-BƏLAĞƏ» HEKAYƏTLƏRİ

(140 HEKAYƏT)

ÖN SÖZ

Əlinizdəki kitabın hərtərəfli mütailəsi üçün aşağıda qeyd olunanlara diqqət yetirmək lazımdır.

Qur`anın qardaşı sayılan «Nəhcül bəlağə» üç hissəyə bölünür:

1-Xütbələr;

2-Məktublar;

3-Qısa kəlamlar.

«Nəhcül-bəlağə» haqqında çox sözlər deyilmiş və onun şə`ninə bir çox tə`riflər söylənilmişdir:

«Nəhcül-bəlağə» – mə`rifət dəryası.

«Nəhcül-bəlağə» – səadət və əzab yollarını özündə əks etdirən albom.

«Nəhcül-bəlağə» – zülm və istismardan nicat kitabı.

«Nəhcül-bəlağə» – təkamül və inkişaf kitabı.

«Nəhcül-bəlağə» – zaman və dövrü əhatə edən ictimai siyasi kitab

«Nəhcül-bəlağə» sanki keçmiş, müasir dövr və gələcək üçün yazılmış, zaman keçdikcə köhnəlmək bilməyən, əksinə günbəgün təzələnən bir kitabdır.

«Nəhcül-bəlağə» də bütün bəşəri biliklər və dünya baxımı üsulları özünə məxsus yer tutur. Dini siyasətdən ayıranlar yaxşı olardı ki, «Nəhcül bəlağə»ni mütaliə edib yanlış və kor təsəvvürləri özlərindən uzaqlaşdırsınlar.

Qeyd etmək yerinə düşərdi ki, bu tə`riflərin ən yaxşısı və ürəyə yatımı «Nəhcül-bəlağə» – Əxul-Qur`an (Qur`anın qardaşı) adlığıdır. İslamda Qur`andan sonra heç bir kitab öz əzəmət və dəyərində «Nəhcül-bəlağə» kimi qiymətli hesab olunmamışdır. Ədiblərə ədəbi örnək, siyasətçilər üçün siyasi, əxlaq sahibləri üçün əxlaqi, e`tiqadi, fəlsəfi və irfani mühəqqiq arif və nicat axtaranlar eləcədə ictimai məzhəbi və s... insanlar üçün Qur`anın bətni və beyni sayılan «Nəhcül-bəlağə» sanki Allah tərəfindən nazil olan asimani bir vəhydir ki, Həzrət Cəbrayıl onu kəlmə-kəlmə Əmirəl-Mö`minin Əli (əleyhissalam)-a çatdırmışdır. Sanki bu vəhylər nübüvvət ağacı və insani dəyərlər məxzənindən faydalanan Həzrət Əli əleyhissalam üçün göndərilibdir.

«Nəhcül-bəlağə» Qur`andan sonra ən böyük kəşf mənbəyi sayılaraq insana kamilliyin ən uca, əlçatmaz və ün yetməz zirvələrinə yiyələnmək üsulunu öyrədir. Bu kitab Qur`anın güzgüsüdür və öz nurunu Qur`andan əxz edibdir.

Həzrət Əli əleyhissalam bu barədə belə buyurubdur:

«Elm və mə`rifət seli vücudumdan caridir, fikir səmasının ən yüksək zirvəsinə uçan quşlar belə mənim böyük və yüksək məqamıma çata bilməzlər.»(«Nəhcül-bəlağə», 3-cü xütbə)

Körkəmli və məhşur sünni alimlərindən biri olan İbni Əbil Hədid «Nəhcül-bəlağə»nin şərhi barədə (ən yaxşı şəhrlərdəndir və 20 cilddə çap olunub) yazır:

«Elm çöllərdə aşıb-daşdı, lakin axıra çatmadı, elə çöl torpaqlarındaca qurudu.»(«Nəhcül-bəlağə»nin şərhi (İbni Əbil-hədid), 1-ci cild, səh.5)

Yə`ni «Nəhcül-bəlağə»yə yazdığı bu şərhinin coşğun və gurultulu olmasına baxmayaraq bu geniş elm biyabanında itib-batır.

Bir şəxs Əli əleyhissalamdan soruşdu: Sizdə vəhydən bir şey varmı?

İmam buyurdu: «Xeyr, and olsun toxumu yarıb insanı yaradan Allaha ki, bizim vəhyimiz Qur`anı öyrənib dərk etməkdən savayı bir şey deyildir.»

Böyük şiə alimi Əllamə Təbatəbai bu hədisi qeyd etdikdən sonra buyurur: «Bu rəvayət» hədislərin qururundandır. Və bu hədisdə dəlalət edici bir şey varsa o da budur ki, Həzrət Əli əleyhissalamın buyurduğu fikir və ağılları heyran qoyan maarif mö`cüzələrinin Qur`ani kərimdən olması iddiasıdır.

2-«Nəhcül bəlağə»nin toplayanı: İmam Əli (əleyhissalam)-ın sözlərini «Nəhcül-bəlağə» şəklində toplayıb yığan əsrin böyük alimlərindən biri olan Seyyid Rəzi Seyyid Mürtəzanın qardaşı olmuşdur, hər iki qardaş şiə alimi sayılaraq böyük iste`dad sahibi olmuşlar. Hər iki alim tarix səmasının parlaq ulduzlarındandırlar.

Mühəmməd ibni Hüseyn ibni Musa ibni Mühəmməd ibin Musa ibni İbrahim ibni Musa ibni Cə`fər Seyyid Rəzi adı ilə tanınan yeddinci İmamın beşinci nəvəsi Həzrəti Musa ibni Cə`fərdir ki, 359-cu hicri qəməri ilində Bağdadda dünyaya gələrək məhərrəm ayının 6-da hicri qəməri tarixilə 406-cı ildə 47 yaşında ikən Bağdadda da dünyadan köçmüşdür. Onu Kazimeyndə İmam Kazim (əleyhissalam)-ın qəbri kənarında əmanət kimi dəfn edir və bir müddətdən sonra öz vəsiyyətinə əsasən pak cəsədini eləcə, də qardaşı Seyyid Mürtəzanın cəsədini oradan çıxarıb götürür və müqəddəs Kərbəla torpağında dəfn edirlər.

3-«Nəhcül bəlağə»nin təcziyə və təhlili!

Qeyd olunduğu kimi «Nəhcül-bəlağə» əqidə və əməl kitabıdır. Aydındır ki, bu kitabla ətraflı surətdə tanışlıq əqidə və əməl yolunun müqəddiməsi hesab olunur. Bu kitabın təcziyə və təhlilinin mövzusu onun gözəl surətdə tanımaqdan ibarətdir ki, bu yolda alimlər böyük tədqiqatlar apararaq geniş addımlar atmış, eləcə də bu barədə bir çox kitablar yazmışlar. «Xəvaric Nəhcül-bəlağədə», «Beytül-mal Nəhcül-bəlağədə» «Beytlər (şe`rlər) Nəcül-Bəlağədə», «Qur`anın Nəhcül-bəlağə ilə olan əlaqəsi», «Əlmö`cəmül-fehres li əlfazi Nəhcül bəlağə», «Nəhcül-bəlağənin e`lamı», «Əməli və nəzəri həkəmiyyət Nəhcül-bəlağədə», «Nəhcül-bəlağədə şəhadət» və s... Əlinizdəki kitabın naşiri bu barədə aşağıdakı üç mövzunun təcziyə və təhlilinə dair kitab yazmış və çap etmişdir.

1-Qur`an ayələri «Nəhcül-bəlağə»də.

2-Peyğəmbər səlləllahu əleyhi və alihi və səlləmin sözləri «Nəhcül bəlağə»də

(Bu kitablar Qum şəhəri müdərris cəmiyyətinin nəzdindəki İslam nəşriyyatı tərəfindən çap edilmişdir.)

3-«Nəhcül-bəlağə», Qur`an vəsfləri.

Bu kitab da qəzetlərin birində nəşr olunmuşdur.

Bu barədə yazılan kitablardan biri də əlinizdəki 140 hekayəti əhatə edən «Nəhcül-bəlağə» hekayətləri kitabıdır ki, əziz oxuculara «Nəhcül-bəlağə»ni daha yaxşı oxuyub dərk etmələrindən ötrü təqdim olunur. Bu kitab gözəllik və çirkinliklərin aynası və sınanmışıdır.

«Nəhcül-bəlağə hekayətləri» sadə və ümumi dildə yazılmış bir əsərdir ki, buradakı müxtəlif dastanların çoxu Həzrət Əli (əleyhissalam)-ın xilafəti hakimiyyəti dövründə baş verib. Kitabdakı dastanlar siyasi-iqtisadi, əxlaqi-ictimai və dini sahələri özündə əhatə etmişdir. Kitabdakı dastanların yazılış qaydaları ilə maraqlananlar üçün aşağıdakı beş mühüm şeyi qeyd etmək daha yerinə düşərdi:

Kitabın ərsəyə gəlişində me`yarımız «Nəhcül-bəlağə»dən hekayət seçməkdir. Belə ki, yarısından çoxu dastana bənzəyən mətləblər dastan başlığı altında dərc olunubdur. Əgər xütbə ya danışıqda yalnız bir cümlə ilə dastana işarə olunmuşdursa dastan burada qeyd olunmayıbdır.

Bə`zən bir dastanın bir neçə xütbə ya məktubda eləcə də bir xütbə ya bir məktubda və ya daha artıq gəldiyini müşahidə edirik ki, müəllif onların hamısını sətirlərin sonunda iqtisabla vərəqin axırında sənədi ilə birgə qeyd edibdir.

Dastanın təbii duyumluğu adətən hadisələri daha yaxşı büruzə verməkdən ötrü qeyd olunubdur. Belə ki, bu zəminədə müxtəlif tarix kitablarından, eləcə də «Nəhcül-bəlağə» şərhlərindən bəhrələnmişdir. Kitabdakı dastanların mehvəri «Nəhcül-bəlağə»nin öz mətni olaraq elə onun hədəfləri çərçivəsində düzəlmişdir.

Hər bir dastanın rəvan və axıcı bir dillə, eləcə də namə`lum əlavə və qondarmalardan uzaq tənzim olunması nəzərdə tutulmuşdur.

Dastanlar nömrələnərək Sübhü Salehin yazdığı «Nəhcül-bəlağə» şəklində tərtib olunmuşdur.

İmam Əli (əleyhissalam) öz xütbələrinin birində buyurur: «Ey Allahın bəndələri, ruzigar keçmiş zamanlarda keçmişdəkilər üçün nə cür idisə, sizlər üçün də o cür keçir.»(«Nəhcül-Bəlağə», 157-ci xütbə)

Gəlin biz də «Nəhcül-bəlağə» dastanları güzgüsündə səadət yolunu tapıb ona qovuşaq və İmam Əli (əleyhissalam)-ın tə`limləri əsasında öz mə`nəvi inkişafımızı daha da yüksəklərə ucaldaq.

Qum elmiyyə hövzəsi Məhəmməd İştihardi.

1366-cı şəmsi ili Payız.


Category: ÖN SÖZ | Added by: Ənfal
Views: 256 | Downloads: 0 | Rating: 0.0/0
Total comments: 0
Yalnız qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilər şərhləri əlavə edə bilər.
[ Registration | Login ]